Bölümün yönetmenliğini ilk kez BCS’da çalışan Debra Chow (Lost in Space, Jessica
Jones) yapıyor. Senaryo ise yine ilk kez BCS’da senaristlik yapan Allison Tatlock’a ait (Halt and Catch
Fire, Stranger Things).
Giriş
Müthiş bir açılış
sekansı izledik. Beş dakika civarında olağanüstü bir görsel anlatım tekniği
kullanıldı. Breaking Bad’de sık sık zamanın geçişini göstermek için kullanılan “Time-lapse” çekimi yerine çok farklı
bir uygulama dizinin daha başında bizleri selamlıyor. Pürüzsüz akan bir
sinematik dil yaratarak bu sefer “bir
ilişkinin zamana göre değişimi” aktarılmış.
Bazen bir telefon konuşması sahnesinde ekran sırayla
tarafları gösterirken diyaloğun gidişine göre yönetmen ekranlar arasında bir
korelasyon kurar. Mesela konuşmaları olumluyken yüzleri birbirine dönük gibi
durur ama anlaşamadıklarında birbirlerine sırtlarını dönmüş gibi pozisyon
alırlar. Bunun gibi görsel anlatımlar önceden planlanır.
Burada ise ekran
ikiye bölünerek (split screen) Kim ve Jimmy’nin tuttuğu iki farklı yol ve
ilişkilerinin evrimi aynı ekranda birbirine paralel yansıtılmış. 16:9’luk
ekranı 8:9 ve 8:9 olarak iki parçaya ayırıyorlar. Başta kendi karelerinde bile beraberler. Sonra herkes kendi karesinde tek başına. Mesela Kim Mesa Verde
belgelerinin kolilerini taşırken Jimmy telefon paketlerini yüklerken
gösteriliyor. Kim dava dosyalarını incelerken Jimmy avukatlık lisansını geri
almak için kontrol ziyaretlerine devam ediyor. Bu arada birkaç aylık bir zaman
dilimi geçip gidiyor. Ayrıca renksel bağlantılar da unutulmamış. Kim’in alçı
askısı ile Jimmy’nin renkleri örtüşüyor. Yine Kim’in masa altında sıktığı yeşil
stres topu gözükürken, Jimmy’yi de yan karede yeşil eşofmanlarıyla tel satarken
izliyoruz. Sanki Kim Jimmy’nin antikalıklarına karşı ya sabır çeker gibi :) Kısacası
beraber olsalar da yolları kısmen ayrılmış bir çiftin ilişki durumu aynı mekanda ama farklı kareler içinde görüntülenerek ve ekrana yığınla çağrışım yerleştirilerek yansıtılmış.
 |
| Dizide Kim'e gerçekten alçı takmışlar |
Dahası var
. Başlarda
iki kare senkronize. Yani ikisi de kendi çerçevesinde olmasına karşın aynı
mekandalar ve kolları bacakları ara sıra diğer kareye geçerek diğeriyle temas
ediyor. Fakat zaman geçtikçe bu senkron bozuluyor. Ya biri gelirken diğeri
gidiyor ya da tamamen farklı mekanlarda gözükmeye başlıyorlar. Uyum bozuluyor. Aralarındaki,
yani kadrajları arasındaki etkileşim ve geçişler azalıyor. Aynı ekranı
paylaşmalarına karşın kendi kare/panellerinde ayrı bir dünyayı yaşıyorlar. Herkes
kendi kadrajında diğerinden bağımsızlaşıyor. Kısacası düşüncelerindeki ve iş
hayatlarındaki ayrımın özel hayatlarına da yansımaya başlayışı mükemmel bir
kompozisyonla seyirciye sunulmuş. Bu anlatıma hayran kalmamak elde değil. Türk
dizilerini zaten adamdan saymıyorum,
bu
dizideki zeka ve yaratıcılık Amerikan ve İskandinav dizilerinin büyük
çoğunluğunu dahi çok geride bırakıyor. Her bölümde yeni neler deneyebiliriz
diye beyin fırtınası yaptıkları o kadar belli ki.
Genelde hep bir filme atıf yapılır biliyorsunuz, bu sefer de
açılışta Kim’in ofisindeki duvarda çok manidar isme sahip bir filmin
afişini görüyoruz: “Outlaw Justice”.
Kesinlikle aynı fikirdeyim, Zaten filmin konusu da bölümle uyumlu. Tek gerçek adalet, “outlaw justice” olabilir bazı
şartlarda, değil mi Türkiye..?
Bu seyrine doyum olmayan açılışın finalinde Jimmy ve Kim
kendi panellerinin en uzak köşesinde gösterilerek “uzaklaşma” ya da “yabancılaşma”
sürecinin altı büyük bir ustalıkla çizilerek nokta konulmuş oluyor.
Açılıştaki bu split-screen
sekansının çekimi farklı zaman dilimlerinin dikkatli bir miksaj ve
montajını gerektirdiği için parça parça, diğer çekimlerle paralel olarak gerçekleştirilebilmiş
ve hem müzikler hem kamera operatörlüğü hem kostüm direktörlüğü (devamlılık) açısından
neredeyse dizinin geri kalanı kadar emek verilmiş.
Bölümün de ismi olan “Something
Stupid” bu sekansta çalan şarkının ismi aynı zamanda. Frank Sinatra ile kızı Nancy
Sinatra’nın düet yaptıkları klasik olmuş bir parça. Sözleri dinlediğinizde
onun da görüntülerle uyumlu olduğunu anlıyorsunuz. “Breaking Bad”, “Halt and
Catch Fire” ve “Walking Dead”
gibi diğer AMC dizilerinde de müzik
direktörlüğü yapan Yugoslav asıllı Thomas
Golubic bu konuyu etraflıca anlattı. Aslında yapım ekibinin kafasında iki şarkı
varmış: Lou Reed’den “Its a Perfect Day” ve “Something Stupid” Fakat “Its a Perfect Day” “Walking Dead” ve “Trainspotting”de kullanıldığı için tercihlerini “Something Stupid”den
yana kullanmışlar. Bu sefer de telif sorunu çıkmış. Çok yüksek bir ücret
istemişler çünkü parçanın orjinalinde arkada orkestra olduğunda telif inanılmaz
artıyormuş. Dizi zaten bütçe sorunlarıyla boğuştuğu için çözüm olarak parçayı
cover’latarak telifi düşürme yolunu seçmişler. Ufak çapta bir yarışmanın
sonunda İsrail’li Lola Marsh
grubunun cover’ı beğenilmiş ama yine de saatlerce skype üzerinden konuşarak
ince ayarlar yapılmış. Sözün kısası, yapım ekibi belki çok yetenekli ama bunu
sıkı bir çalışmayla kombine ettikleri için ortaya çıkan eser bu kadar üst
düzey.
Gus
Hector uyandı. Bilincini kazandı yani. Herif o haliyle hemşirenin
orasına burasına bakmak için bardağı düşürünce kendini ele verdi:) Tam bir
namussuz. Gus seansın videosunu seyreder seyretmez Hector’un bilincini tam
olarak kazandığını anladı hemen ve terapiyi sonlandırdı çünkü tamamen
ayaklanmasını istemiyor. Böylece Hector’un zil ile haberleşmesinin kökenini de
öğrenmiş olduk.
Mike
Mike “superlab”
inşaatının başında. Walt ile Jessie’nin çalışacağı laboratuvar yavaş yavaş
ortaya çıkıyor. Fakat sürenin planlanandan uzun sürmesi işçileri bunaltmış
durumda, gerginlik var. Mike iyice kartel’e dahil oldu ve artık çıkış
olmayacağının farkında.
“Ehrmankraut in German comes from
two words. World plus strength. “
“U cant keep a man locked away forever”
 |
| Anamorphic lens kullanmışlar superlab çekiminde. |
Jimmy ve Kim
Jimmy’nin tutmayı düşündüğü yeni ofisi hapishane hücresine
benziyor küçücük ve demir parmaklıklı pencereleriyle. Kim şirketin partisine
götürdü. Jimmy, Kim’in odasına baktı. Kendi odasının ölçüleriyle karşılaştırdı.
Sonra Kim çalışma arkadaşlarıyla tanıştırdı ama konuşmalar farklı geliyor, bir
uyumsuzluk durumu oldu. Sevmedi ve sevmediğini belli etti Jimmy. Sohbetler
bildiğin corporate züppeliği.
Jimmy sokakta bir yer yaptı kendine, tek kullanımlık
telefonları satmaya devam ederken polisin biri gelip uyuşturucu satıcılarının
işini kolaylaştırdığı için uzamasını istedi, tartışma alevlenmişken
kulaklıklarıyla Huell geldi ve Jimmy’nin karışma demesini duymadan polisin
kafasına elindeki çantayı indirdi. Hadi bakalım al başına belayı.
Huell Jimmy’nin avukat olduğunu bilmiyor. Savcı 1.5 sene
hapis isteyince Huell kaçmayı düşündüğünü söyledi. Jimmy kendisine güvenmesini
ve kaçsa da bir gün mutlaka başka bir sebeple yakayı ele vereceğini söylerken
Saul’un gelişini haber veren bir laf ediverdi:
“I dont need to be a lawyer, I’m
a magic man”
 |
| Reflective perspective çekimine bir örnek. Spielberg filmlerinde sık rastlanır buna. |
 |
| Huell çok tatlıydı. |
Henüz lisansını almadığı için telefon sattığı ortaya çıkacak
olmasına karşın Kim’e gidip Huell’u kurtarmak için bir planı olduğunu ve
avukatlığı onun üstlenmesi gerektiğini söyledi. Kim bunları öğrenince ancak
kendi bildiği gibi olursa (yani her şey kuralına uygun olacak) yardım
edebileceğini söyledi ama çok soğuk davrandı ve daha önce kapısını Jimmy’ye
kapatmasına benzer bir sahnede yardımcısına Jimmy çıkar çıkmaz kapıyı
kapatmasını söyledi.
Şimdi burada birkaç cümle etmem lazım. Jimmy’nin Huell’a
yardım etme zorunluluğu yok. Tamamen kendi hatası sonucu bu duruma düştü. Zaten olay bir kazaydı. Ama
adam 3-5 iş yaptığı zenciyi bırakmıyor. Hayatındaki en önemli ve değerli insan
olan Kim’in gözünden iyice düşmek pahasına telefon işini söyleyerek onu kurtarmak
için yardım istiyor çünkü adamcağıza haksızlık yapıldığını görüyor. Chuck'ın bir zamanlar iddia ettiğinin aksine bundan daha yüksek bir “adalet duygusu”, bundan daha güçlü bir "sorumluluk hissi" olabilir mi? Hiçbir
yasaya karşı sorumlu olmasa da Huell için istenen hapis cezasının adil
olmadığını görüyor ve ne pahasına olursa olsun yardım etmek istiyor. Bunda
sonuna kadar haklı. Neticeye gelirsek, iyi adam; devletine, büyüklerine,
kurallara, topluma körü körüne itaat eden değil, bilincinde olduğu adalet duygusuna
göre hareket edendir. Gerekirse habisleşmiş kanunlara da karşı gelendir. Gerisi avukatlık da olsa hukuki kölelikten başka bir şey değil.
 |
| Bu sahne dışarıda çekilecekmiş, hava fırtınalı olunca koridorda çekmişler. Frontal açı ve steady cam ile. |
Kim prosedürler içinde kalarak adaleti sağlayabileceğine inatla
inanarak savcıyla konuştu ve acı gerçeği bir kez daha tokat gibi suratında
hissetti. Daha önce polislerin bilerek burnunu kırmış olanların bile şartlı
serbestlikten yararlandığı ortamda savcının 1.5 sene hapis istemesi ve gerekçe
olarak adamın eskiden yankesicilik sabıkası olduğunu göstermesi, bir de üstüne Jimmy’den
avukatlığın şerefini iki paralık etmiş bir adam diye söz etmesi Kim’i fena
sarstı. İşte adaleti temsil eden hukuk insanlarının adalet algısı ve yerlerde
sürünen bilinç seviyesi. Savcı karı tam ahlaklı vatandaşlar mavalı okuyan ve sistemin emrettiklerini uygulayan zavallı bir avukat modeli. Gözünün önündeki gerçeği görmezden geliyor. Eline tutuşturulan copu emredildiği gibi karşısındakinin kafasına indirmek için bahane arayan bir polisten farkı yok karının. Bir çeşit tetikçi.
Kim: “This is unequal justice”
Kim çıldırdı hukukun böylesine bir alçaklığa alet edilmesine. Bir kere Kim her şeyden önce ikinci şansa inanan bir
kadın. Hırsla dışarı çıktı ve dışarıda bekleyen Jimmy’ye mutlaka bir süre içeri
girecek, söyle kaçmasın, az ceza aldırmaya çalışacağım dedi.
Jimmy tamam dedi ama yüzü değişti ve ekledi:
Jimmy: “OK. U do ur thing, I’ll do mine”
Kim: “What does that mean?”
Jimmy: “Dont worry”
Jimmy'nin ne yapacağı belli, adamı kaçıracak. Kim artık tanıyor tabii adamını, hemen anladı ve gitti kırtasiye alışverişi yapıp telefonla aradı. Sakın kendi bildiğini yapma, benim daha iyi bir fikrim var dedi ve bölüm bitti. Ne yapacak acaba? Hiçbir fikrim yok ama felaket merak ettim. Artık salt kurallara bağlı kalınarak adalete hizmet edilemeyeceğini anlamıştır umarım.
 |
| Bu avukat önyargılı, adaletsiz ve kişiliksiz hukukçuluğun vücut bulmuş hali. Bizde de çok var bunlardan. |
Mirando Corporation
isimli dev bir şirket dünyada açlığı sona erdirmek için domuzun 20 katı falan
büyüklükte hayvanlar üretir ve bunları organik hayvancılık süsü vermek için
yeryüzünün dört bir yanındaki çeşitli çiftliklere dağıtır. Bir dağ köyünde yaşayan Mija (Seohyun An) bunlardan biriyle dost
olur. Film kızın Okja’yı kurtarmak için Animal
Liberation Front isimli hayvan hakları örgütüyle beraber yaptığı inişli
çıkışlı mücadele ekseninde ilerliyor.
Okja üzerinden başka filmlerde de rastladığım bir konudan
bahsedeceğim. Biliyorsunuz günümüzde özellikle gençler arasında bir “komik video” çılgınlığı var. Herkes
telefonları ellerinde birbirini dürtüp “bunu
gördün mü” diyerek komik video peşinde koşturuyor. Sinema da bunun farkında
ve bilhassa son yıllarda mizahı yerli yersiz her filme fazlaca boca etmeye
başladılar. Bunun en son kurbanlarından birisi de “Predator” olmuş diyorlar, söyleyenlerin yalancısıyım, henüz
seyretmedim. 
Absürd komediyi yersiz katınca bu tarz macera soslu duygusal filmlerin
dokusu bozuluyor ve tadı kaçıyor. Bir komedi bir dram paslaşmasıyla seyirci
avlamak bence iyi bir formül değil. Bu film de bundan muzdarip. İyi bir
hayvansever filmi olabilecekken dağınık kalmış.
