13 Kasım 2026 Cuma

ŞİİR | Gizem Bera Ağıtı | Tatlı Tamam Penye Haftaya


Gizlenmemiş bir yürekti Gizem
Gördüğünü yüzlerine söyleyebilen

Kendi küçüktü belki ama
Duyguları büyüktü Gizem'in
Bir kız çocuğu, daha on yaşında
Fakat öğretmenine sahip çıkabilendi mesela
Hem de valiye karşı icabında
Makama değil, makarnaya hiç değil
Marifete saygı duyan
Bir kız çocuğuydu, asil mi asil

Arsız suratlarda tokat gibi patlayan
Haksızlığın karşısında başkaldıran parlayan
Yırtık botlarına inat
Hayattan alacağım var der gibi
Baştan aşağı hakikat ve sebat

Sinsice kuşatırken halkının melaneti
Direnirken Gizem'in sarsılmaz azmi, ümidi
Sarılmıştı sadece dersine ailesine
Nefes aldırmazken memleket halleri

İstifasızlık illetine bile isyankar yüreği
Fakirim diye başkan yardımcısı yapmadı
Öğretmenim beni
İstemiyorsanız bırakabilirim
Diyebilecek kadar haysiyetli
Gizemin yaşına sığmayan adaleti

Çalışmak o yaşta
Merdivenleri silmektir bazen apartmanda
Anneye yardımın ayıbı olmaz ki
Çabalamaktır soğukta elleri çatlak ve ıslak
Ve paranı alamamak sonunda
Bu mudur yaşamak 
Bu mudur hak ve hayat
Nasıl isyan etmesin bunlara
Atmakta direnen soylu bir kalp

Devşirilmemiş bir yürekti Gizem
Gördüğünü dervişler gibi söyleyebilen

Islak ayaklarıyla demirlemişti yoksulluğa
Delik botlarıyla sudan izler bırakırken ardında
Sanki tez gideceğini bilirmiş gibi
Erkenden büyüdü dillere destan isyanıyla
Daha on yaşında belki
Ama hakikati haykırabilendi 
Suratlarımızın tam ortasına

Utancımızdı
Ayağındaki yırtık lastik botlar
Ve çoktan yıkılmalıydı
Ayağa düşmüş yalancı makamlar

Ağızlarımızda sakız gibi
Hak, hukuk, yoksulluk
Güldük sadece her fırsatta, güdük güdük
Hayatı sulandırdıkça suçlandırdık
Yaşatmaz yasaklarla putlandırdık
Doldurduk taşırdık yasaklandırdık

Gizem yok artık
Çok büyük bir kAYIP
On iki yaşını bile göremeden
Göçüp gitti kızcağız
Yazık ki ne yazık!

Milleti onu çok üzdü
Üstüne utanmadan katıla katıla güldü
Devleti hiç sorma
Yüzyıllardır sadece kendiyle meşguldü

Tatlı tamam penye haftaya
Demesine kalmadan annesi kızına
Yumdu gözlerini hayata
Ablasıyla yan yana

Anne çaresizdi ve pişman
Dedi keşke çalsaydım!
Beş paralık penyeydi ama
Alamadım kızım inan..!

Medeniyetsizliğin
Ne ilk ne de son kurbanıydı Gizem
Kahkahalı kalabalıkları anlayamaz bakışları
Neye gülüyor bu kalıbına tükürdüklerim
Der gibi
Nasıl da manalı
Gözlerimin önünde sanki şu an
Unutamam
Kulaklarımda yankılanır hala
Dudaklarından dökülen
O haklı ve hırçın isyanı:

Gülmeyin ha!
Bir şey anlatıyorum ben burda!
Bu yaptığınız insanlığa sığar mı..!

Yazan
L. KIZILTOPRAK
(2026)

Bu içerik Kuzey Kalesi tarafından hazırlanmıştır.

8 Kasım 2026 Pazar

BİLİMKURGU Sineması | Monolith Monsters


Yazın seyrettiğim 1950’lerden bir bilimkurgu filmi. Siyah beyaz ve 1 saat 17 dakika sürüyor. Yönetmen John Sherwood. Bir sene önce yani 1956'da "The Creature Walks Among Us" adlı bilimkurgu filmini de yönetmiş. Konu basit ama farklı. Dünyaya bir meteor düşer ve etrafındaki her şeyi taşlaştırarak büyüyüp yayılmaya başlar. Buna karşı mücadele eden bir ekibi izliyoruz. 

Filmin bilimkurgu sineması içinde öne çıkan iki özelliği var.
Birincisi genelde bu tarz filmlerde dışarıdan gelen canlılar insanları yok eder. Bu açıdan korku sinemasının canavar filmlerine benzer bir doku oluşur. Az sayıda örnekte bu klişeleşen “uzaylı canavar” teması kırılarak karşıtlık bazen bitkilere bazen de bizzat insanlara (District 9) yüklenmiş olsa da “uzaylı canavar” imajı hala sağlamdır, uzaydan geliyorsa büyük olasılıkla canavardır. Bu filmde uzaydan gelen canavar gibi bir canlı değil, hatta bir canlı bile değil. Bir kaya. Yayıldıkça büyüyen ve canlılığı ortadan kaldıran bir kayalaşma insana karşı. Jeolojik bir karşıtlık var. Bir petrifikasyon salgını diyebiliriz belki. 


Filmin ikinci dikkatimi çeken yönü bu fenomenle mücadele edenlerin uzmanlar olması. Yine bu tarz korku ya da bilimkurgu filmlerinde genelde güçlü kahramanlar savaşı omuzlar, oysa burada sürekli birbirine danışan bilginler ya da uzmanlar var. Mesela başrol diyebileceğimiz karakter bir yerel jeolog, kasabanın doktoruyla beraber çalışıyor, aralarına gazeteci de katılıyor. Yine bir jeoloji profesörü işler ciddileşince devreye giriyor. Hatta meteorologdan bile yardım alıyorlar. Yani hep uzmanların, bilginlerin beraber çalışmasıyla, paslaşmasıyla ilerleyen bir karakter örgüsü olmasıyla kendine has bir yapıya sahip. 


Ne tekrar tekrar seyredilecek ne de mutlaka seyredilmesi gereken bir film. Fakat hem döneminin hem de bugünün pek çok bilimkurgu filmine göre farklı bir yaklaşımı olması ve aksiyona yüz vermeyen ağırbaşlı tonu zevkle seyretmemi sağladı diyebilirim. Elbette filmi seyrederken ne heyecanlandım ne de korktum ama özellikle bu saydığım özellikleri filmi gözümde değerli kıldı ve hem zamanının hem de sonrasının pek çok filmi arasında farklı bir yere oturtmamı sağladı. Sözgelimi türe ya da seriye ciddi bir katkısı olmayan Resident Evil’a (2026) göre özgünlüğü çok daha yüksek. 

Filmden bir sekansla bitirelim.
Halka ulaşıp kasabayı terk etmelerini sağlamaları gerekiyor ekibin. Fakat telefon bağlantıları kesik. İşte tam da bu ölüm kalım durumunda imdatlarına dededen kalma “paper boy yöntemi” yetişiyor ve gazeteci çocuklar bisikletlerine atlayıp hızla herkesi uyarıyor. Hep yaptığım bir uyarıdır. Yeni teknoloji ya da herhangi bir yenilik geldi diye eski hemen çöpe atılmamalı. Eskinin ne zaman işe yarayacağı hiç belli olmaz. Kentler var diye köylere ihtiyacımız yok diyemeyeceğimiz gibi, ekitaplar var diye matbu kitapların ortadan kalkmaması gerektiği gibi. Yeni ayakkabı aldık diye yırtık da olsa eskisinin atılmaması gibi. Çeşitlilik olması, alternatifler bulunması çok önemli yaşamda, her alanda. Sağlıklı, çeşitliliğe hizmet eden bir muhafazakarlık hayat kurtarabilir umulmadık anlarda. Daha geçen gün pilli el feneri aradım, her yerde elektrik şarjlı fenerler vardı. Bu popülere teslim olma hali her alanda can sıkıcı ve tektipleştirici ne yazık ki. Film, her fırsatta dillendirdiğim bu fikrime de güzel bir örnekle katkı sağlamış oldu. Özellikle başta başbelası denilen salt flats'in sonunda kurtarıcı olması da bu bağlamda iyi bir dersti.

The Monolith Monsters’ın bilimkurgu sinemasının önemli filmlerinden olduğunu düşünmeme karşın türün klasikleri arasında neredeyse hiç konuşulmadığını gördüğüm için burada yer vermek istedim.



L. KIZILTOPRAK

6 Kasım 2026 Cuma

SİNEMA | Resident Evil (2026)


Resident evil (2026) filmini seyrettim. Beğenmedim.
Olumlu tarafı olayları sıradan bir insan, genç bir kurye bakış açısıyla anlatmasıydı. 

Olumsuz tarafları o kadar çok ki. Mesela sürekli ya da aşırı bir mizahi yaklaşım korku filmlerinde en sevmediğim özelliklerden biri. Bir çeşit sululuk bana göre. Korku komedi pek bana göre değil, istisnalar haricinde.  Fakat burada hikayenin esas zayıf noktası karaktersizlik. Evet, akılda kalır tek bir karakter yok filmde. Bilgisayar oyunlarındaki sinematik sekansların, cilalı görsellerin arka arkaya gösterimi gibi olmuş.

Mesela yerden yere vurulan Jovovich'li Resident Evil serisinin ilk filmini (2002) hatırlıyorum hala. Bence hiç fena değildi, hele bununla kıyaslandığında özellikle hikayesi daha iyi bir filmdi. En azından pek çok karakter vardı ve bunların bir nevi kurtuluş yolculuğu üzerinden yürüyordu. Yine o serinin üçüncü filmi de (Resident Evil Extinction) bundan daha iyiydi hatırladığım kadarıyla.


Ayrıca 2026 yapımı Gunche (Colony) adlı bir Kore zombi filmi seyretmiştim birkaç ay önce. Nedense konuşulmadı ama imdb de 7.5 verilen bu Resident Evil filminden kat kat kaliteli olduğunu söylemeliyim. Mizahı da daha dengeliydi. Train to Busan'ın yönetmeni Yeon Sang-Ho çekti. Hiç sıkılmadan ilgiyle seyretmiş, hatta arşivlemiştim.


Zaten yönetmen Cregger'ın abartılan Weapons ve Barbarian filmleri de bana göre çıkmamıştı. İyi bir fikirden yola çıkıyor ama bunu ustalıkla işleyemiyor. Aşırı klişe ve gereksiz bir Resident Evil çeşitlemesi olarak değerlendiriyorum. Kendimi zorlayarak bitirebildim. Olmasa da olurdu. Devamı gelse de ben seyretmem. 

L. KIZILTOPRAK

29 Ekim 2026 Perşembe

ŞİİR | Manisa Davası (1995) | Kara Kara Kollar


Gençlerin bileklerinde
Arkadan vururcasına kalleş
Bir kelepçe
Kumaşlara tutuklu eller
Maviye boyanmış bu kez kişilikler
Geceye kanayan bir bayrak gibi
Denizde yalnız kalanın etrafını saran
Azgın dalgalar gibi salyaları akan
Sana bakarken
karını düşleyen gibi
Mavi
Zorla maviltilmiş gibi sanki

Pata küte pata küte pata küte
Cızzz Cızzz Cızzz
Dalgalar ne kadar acımasızzz
Gençler zulmün denizinde çırpınırken akan
Bunca kan
Kayboluyor bir yerlere doğru
Ardında iz bırakmaktan
İnadına korkmadan

Bilinir ki susmak ya da haykırmak
Aynı şeydir denizlerde
Ve onların inip kalkan yumruklar gibi
Dalgaları
Biraz da keyfindendir
Sınır tanımaz azgınlıkları

Fakat bir tuhaflık var bu işte
Manisada kara bol deniz yok
Ama kol kol karalar
Kara kara kollar
İstemediğin kadar çok
Zaten herkesin karnı
Böyle yalanlara artık tok

Manisa’nın denizi olmaması
Coğrafi bir hatadan da öte
Kanlı bir yara izi
Durmadan haykıran
Alınlarımızın üzerinde

Yazan
L. KIZILTOPRAK
(26 Aralık 1999)

Bu içerik Kuzey Kalesi tarafından hazırlanmıştır.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...