11 Kasım 2017 Cumartesi

Le Couperet (Kesik) - The Ax / Ölümcül Çözüm


On beş yıl üst düzey yönetici olarak çalıştığı kağıt firması taşınma sebebiyle kimyager Bruno Davert’i (Jose Garcia) işten çıkarır. Bruno kime rastlasa kafaya takmamasını, onun gibi tecrübeli ve uzman bir elemanın kolaylıkla iş bulabileceğini söyler. Fakat 2 yıl geçmesine karşın Bruno iş bulamaz. Tüm dünya üstüne çöküyor gibi hisseder. Yaşamdan kesik yemiştir adeta. Ailesi, sosyal ilişkileri her şey üstüne üstüne gelmeye başlar. Sonunda kendince bir çıkış yolu bulur. O da başkalarına kesik atacaktır. Reklamlarda gördüğü Arcadia Kağıt Şirketini gözüne kestirir. Önce sahte bir ilanla yöneticilik için piyasada kimlerin başvuru yaptığını öğrenir. Kendisine rakip olabilecek 5 kişiyi belirler. Planı basittir. Önce bunları ortadan kaldıracak sonra da Arcadia’nın Genel Müdürünü temizleyerek işi kapacaktır. 

Fransız yapımı 2005 tarihli bir Costa Gavras filmi (Missing, Le Capital, Amen, Mad City). Donald Westlake’in aynı adlı kitabından uyarlama. Prodüktörler arasında Rosetta gibi bir şahesere imza atmış Dardenne kardeşlerin bulunması zaten pek çok şeyi belli ediyor. Jose Garcia harika oynamış.

Hepimizin hayatına farklı derecelerde ve şekillerde dokunan bir canavar var: Parasızlık. Diğer bir deyişle işsizlik ya da ekonomik terör. Parasızlığın şehir ve köy hayatlarındaki etkisi aynı olmuyor. Şehirde çok daha acımasız ve keskin. Hele bir de bakmak zorunda olduğun birileri varsa. Hele yıllardır oturttuğun, adeta evinin dışındaki ikinci bir yuva haline getirmek için yoğurduğun bir sosyal yaşama sahipsen. Bruno boğazındaki ilmeğin her gün biraz daha sıkıldığını hissettikçe “ne pahasına olursa olsun” bu kapandan kurtulmak için harekete geçen biçare bir kurban. Ekonomik sağkalım uğruna vicdanının ırzına geçmek zorunda kalan milyonlardan sadece bir tanesi.

Sosyal sistemimiz de ekonomik düzenimiz kadar sinsi çıkarların üzerine inşa edilmiş kırılgan ve zalim bir yapı aslında. Bu ikisini Pulp Fiction filmindeki Zed ve Maynard karakterlerine benzetirim. Filmimizde Bruno yıllardır emek verdiği hayatının elinden kayıp gittiğini gördükçe içten içe isyan ediyor. Eşinin çalıştığı iş yerinin sahibine yakınlaştığını hissediyor. Oğluyla problemler çıkıyor. “Anlaşamıyoruz galiba” oyunu sahnelenmeye başlıyor. Arabayla bir yerden bir yere giderken sürekli karşısına çıkan baştan çıkarıcı reklamlar (seksi kadınlar, jilet gibi otomobiller) ve Fait vivre vos reves gibi mesajlar vicdanını ısırıp kaçan sivrisinekler gibi zihninde şeytani ereksiyonlara sebep oluyor. Rakiplerinden biriyle konuşurlarken adam: “Kırıntılar için birbirimizi yiyeceğimize, birlik olmalıyız” mesajı veriyor. Yine bir başka rakibinin de en az kendisi kadar gözünün dönmüş olduğunu konuşmalarından anlıyor çünkü herif yaşlıların ekonomi üzerinde yük olduğunu, hepsinin ortadan kaldırılmasının herkes için daha iyi olacağını savunuyor. Bruno kendini kurtarma yolunda ilerlerken sistemin gerçek yüzünü ve gözlerden uzak tutulmaya çalışılan çürümüş yanlarını yakından tanıma fırsatı bulan bir kurbandan fazlası değil. Bu korkunç manzara karşısında dışarıdan mükemmel gözüken evlerin önünden geçerken Luchino Visconti ustanın “La terra trema” filmini hatırlatan şu tespitiyle hafızalarda yer ediyor: “Şu süslü püslü bahçelerin altındaki toprağın nasıl kaynadığını, nasıl zangır zangır sarsıldığını bir bilseler…”


Filmin son sahnesini "yaşam döngüsünün" devamı gibi düşündüm. "Bugünün avcısı yarının avıdır" düsturu ile "predatrice"in sahneye çıkışı örtüştü. Bakalım siz ne düşüneceksiniz. Hafiften "Breaking Bad" dizisini hatırlattı. Zaten buradaki adamın da kimyager olması bir başka ortak noktaları. Diziden 3 sene önce gösterildiğini düşünürsek belki bir ilham kaynağı, çıkış noktası olmuş olabilir. Ama neticede bambaşka iki eser oldukları aşikar. 

Film 2 saat ama işsizlik dönemi sadece ilk 10 dakikaya sığdırılmış, Bruno’nun işsizlikten gözünün dönmesi çarpıcı sahnelerle daha güçlü verilebilirdi. Bunun dışında iyi işlenmiş, hem psikolojik hem sosyolojik profiller sunan ve devletin sarmaş dolaş olduğu ekonomik terörün kurbanlık koyuna çevirdiği insanlara işaret eden trajik bir “Breaking Bad” hikayesi diyebiliriz. 

Ekonomik düzenin insanı insana kırdıran çarklarına dair en çarpıcı tespitlerden birini Paul Verhoeven’in Showgirls filminde. Cristal Connors yapmamış mıydı?

“There's always someone younger and hungrier coming down the stairs after you.”





















































Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...