Rusya etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Rusya etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

12 Temmuz 2018 Perşembe

Lenin's Train: Devrime Tren Yolculuğu (1988)

Lenin’in İsviçre’deki sürgünden devrimi başlatmak için 20 yıla yakın süredir görmediği Rusya’ya dönüş yolculuğu.

Ben Kingsley, Lenin rolünde. Nadya'yı Leslie Caron, Inessa'yı ise Dominique Sanda oynuyor.

Kerensky, Martov, Sinoviev, Radik ve Platten gibi tarihi şahsiyetler ve bunlar hakkında Lenin’in görüşleri, bolşevik ve menşevikler arasındaki tartışmalar, Almanların bu yolculuktan beklentileri ve gizli planları, Lenin'in devrim ve yeni devlet sistemiüzerine düşünceleri gibi konulara kısa kısa bakışlar içeriyor. Lenin’in eşi Sofya ve eski sevgilisi İnessa’nın “menage a trois” türü ilişkisi de önemli bir yer tutuyor. Mesela Bolşevik Sosyal Demokrat Partisi olan ismin Bolşevik Komünist Partisine değiştirilmesi yine bu yolculukta alınan kararlardan birisi. Tarihi açıdan daha fazla bilgi isteyenler araştırabilir, ilginç bir konudur.

Bir daha seyretmek isteyeceğim bir film değil. Bu konuda çok daha doyurucu biyografik kitaplar ve belgeseller var. Konunun meraklısı değilseniz seyretmeseniz de olur.

Filmden aklımda kalan tek sahne şu oldu:
Tren Rusya’ya yaklaşırken çocuk annesine sorar:

“Rusya’ya geldiğimizi nasıl anlayacağız anne?”
“Beryoza’ları gördüğümüzde çocuğum…”


Ruslar için “Берёза” (Beryoza) dedikleri “silver birch” ağacı farklı bir öneme sahip. Milli simgeleri gibi. Hayvanlardan ayı, bitkilerden beryoza adamların sembolü. Özellikle kırsal alanlarda beryoza suyunun sağlığa faydalı olduğunu düşünür ve çıkartıp içerler. Çok değişik teknikleri vardır ağaç özü içmenin ama bu başka bir konu. Bu arada ayının Rusya’da sevilen bir hayvan olduğunu ve Türkçe’deki gibi hakaret anlamı taşımadığını söyleyelim. Hatta şu anki başbakanlarının adı Medvedev, yani Ayıgil :) Medved ayı anlamına geliyor ve bu isim erkeklere veriliyor. 

İleride Kuzey Kalesi’nin yeni platformunda bir “Rus Sineması Kuşağı” ve  “Rus Müzikleri” bölümü düşünüyorum. Orada daha ayrıntılı olarak ve örnekler eşliğinde bir kısmını seyredip dinleyerek bu konulardan konuşuruz. Blog için bu kadarı yeter.

İşin tarihi kısmına dönersek, Lenin'in bu devrim yolculuğu üzerine Sovyet tarihi konusundaki "Red Fortress" (Kremlin'in tarihi) ve  "Night of Stone" kitaplarıyla tanınan Catherine Merridale'in "Lenin on the Train" isimli 354 sayfalık bu konuya odaklanan kitabı henüz yeni çıkmış sayılır (2017)

Yine 2017 yılında BBC Rusya Zürih'ten Petrograd'a (bugünkü St. Petersburg) uzanan bu yolculuk üzerine 4 bölümlük bir belgesel yayınladı: "Поезд Цюрих - Революция" (Zürih Treni - Devrim). 

Tabii hem kitabın hem de belgesel serisinin 2017 yılında gerçekleştirilmesi, tahmin edeceğiniz gibi bu sekiz günlük efsane yolculuğun yüzüncü yılı şerefine yapılmış işler. 

Esenin’in meşhur şiirinden, dışarıda en çok tanınan Sovyet sineması örneklerinden biri olan  “Москва слезам не верит” filminin soundtrack’indeki “Белая берёза” şarkısına kadar pek çok şiir ve şarkıda kendine yer bulmuş beryoza üzerine sevdiğim bir parçayla bitirelim:




eşi Nadya (Nadya, Nadejda'nın kısaltmasıdır"

Inessa







Platten

























Bu içerik Kuzey Kalesi tarafından hazırlanmıştır.

9 Mart 2018 Cuma

Rus Sanat Tarihi (2/3) (BBC Belgeseli)


Art of Russia: Roads to Revolution (2/3) (2009)
Rusya'yı da Rusları da severim. Edebiyattan Resme, Bilimden Askerliğe dünya tarihinin vazgeçilmez bir parçası olmayı başarmış öncü milletlerden birisi oldukları tartışılmaz. 

İkonografi'den soyut resme, Andrey Rublev'den Kandinski'ye Rus sanatının gelişiminin işlendiği 3 bölümlük bu belgesel serisinin ikinci bölümünde İmparatorluk Rusya'sından Ekim Devrimine kadar olan kısım anlatılıyor. 

Sunucu, aynı zamanda sanat eleştirmeni/tarihçisi olan Andrew Graham-Dixon. BBC ile yaptığı sanat konulu belgeseller benzerlerine kıyasla son derece başarılı. İleride notlarını buraya aktarmak istediğim "Art of Spain" ve "Art of Scandinavia" serilerini de ilgilenenlerin kaçırmaması lazım. Doyurucu bir kuşbakışı görünüm sunuyor. 


NOTLAR
Tsarina Elisabeth the first
Peter the Great kurar Petersburg u ama Elizavet artistik görünümünü kazandırır.
Grandiose European style of the baroque
Versaille of Elisabeth, St Catherine’s palace. Arch. Rastrelli (ita)
Quarter of a mile across, façade
























Churches of bright colors and glittering onion domes
Weddign cake of building :)
Peterhof Sarayı
WW2 bombing sonrası restoration 60 yıldan fazla sürdü.
Barok üslup grand state rooms da belirgin
Ball room. Ripping with guilded decoration
Tavanda like a patron saint of Rus art, Elisabeth’in kendisi. Hovering over the sky.





































Portrait gallery
Overloaded brimming with portraits
İtalian Ritari
367 portre
Farklı kadın portreleri Rusyanın farklı bölgeleri ve oranın insan ve giyimini yansıtır.
Ritari yığınla Rus yardımcı işe alıyor. Resimlerin çoğu onların.
Katalog of Rus women bir nevi


















Her şeye rağmen feodal bir ülke. Serfler ülke pop un yarısı
1762 Kat the Great tahta çıkar. Schooled in European enlightenment, patron of both Diderot and Voltaire

Resmedilmeye başlanıyor serfler. Sağlıklı ve mutlu şekilde. Propaganda. Daha fakirleşmişler. Peter the Great (Bronze horseman) heykelini ısmarlar. Granit bir taş üstünde. Efsaneye göre Petronun ilk kez Petersburga baktığı yerdeki kaya. Taşın taşınması 2 sene almış. Muazzam bir yekpare taş. 


















St Petersburg Academy built as a Roman temple
Dimitri Levinsy – late 18th cent Rus portre master
The Last day of Pompeii
Klasik resimlerin kolajı aslında.
Theatrical mad vision of apocalypse. Çok iyi bütünlemiş.


































Batıyı öğrenip benzer şeyleri tekrar ettikten sonra yeniliklere açılıp günlük hayata ve sıradan insanlara yönelim başlar. Russia here and now akımı.
Mesela Pavel Fdotov
From the 1840s, Caricatured the ruling classes
Penniless noble.

Resme klasik dışı konular giriyor. Hiciv başlıyor. Rusya Gerçeğinin kendisi olmasa da kokusu duyulmaya başlanıyor. 
Fdotov, Hogarth ve Euro satire tradition hayranı.
Madalyasıyla kendini birşey sanan cavalcade
Incriminating details in his picture. Drained champagne (immoral). Broken crockery. Guitar without its strings (Discord). And the cat (A privileged man not worthy of its status
Fdorovun eserlerine sıkı bir sansür uygulandı sonunda. Inflammatory bulundu. İçine kapandı. 37 yaşında öldü. Lunatic Asylum’daydı.

Son eserlerinden biri encore encore. Bleak and dark.
Loneliness. Teaching his dog to jump over a stick. Dog is in blurred form. Maybe symbolizing Russians.























1863’de Petersburg akademisindeki students Rusları resmetmek ister. Üniversite kabul etmez. Final sınavında Odin ve Valhalla öizdirilir. 14 students leaves the exam. Rusyayı gezip resmetmeye karar verirler. Bu gruba"Peredvijniki" (The Wanderers / Gezginler) denir.

Tolstoy’u spiritual godfather olarak görüyorlar.
Russian landscape’ini resimlemeyi görev bildiler.
Dönemin Avrupalıları gibi impressionism değil photographic realism peşindeler.

Isaac Levitan en tanınmış landscape artist aralarında
A tiny orthodox church set within the great cathedral of nature
Vladimirka tablosu. Sibirya sürgünlerinin geçtiği yol.















Wonderers’ın tüm resimlerinde political dissidence var.
En tanınımışları ilya Repin. Kendini conscience of Russia olarak görüyor.
Gazete gibi olan biten olayları anlatıyor resimlerinde
Kursk yürüyüşündeki zalim otoriter figürler
Vain prince, zalim baba ve subay
The Arrest of a Propagandist (a heroic revolutionary)
Maksim Gorki (young)
Elena Kirilina (curator of Repin estate and museum)

"Vıy znayti, Repin bila entsiklopediya Ruskaya jizniy ot devetnatsat do naçala dvatsotova veka."

Fotoğrafçılık da yapmış oluyor aynı zamanda.
Daça sında yaşar. Tasarımı kendisinin. Folksy design.
Aslında zengin ama hizmetçi tutmuyor. Evde misafirleri karşılayan sign. Geldiğinizde gongu çalın diyor.

Yemek masası tasarımı. Hizmetçisi olmadığı için circulating table, tutup çevriliyor iç dairesi.
Depicted poor people. Did not approach in a patronizing or sentimental way. Kendisi de fakirlikten gelme.

Barge haulers of Volga. Russia’s most famous painting.
Social protest  
“I’m not interested in color and light. I want to paint content”
Unadulterated human misery. 11 men.
Arkadaki boat, sanki theres another way of doing this der gibi :)
Stalin’in de en beğendiği resim.
Key figure is the boy. Only figure looking up as if to find a better life.











































Wanderers grubu Abramtsevo da bir artist colony kurdular. Folk architecture örnek alındı. Eski Rus arts and crafts çalışıldı. Ortasına bir orthodox church yaptılar.
Repin Christ figürü yapmış kiliseye.





























Mikhail Vrubel
Stüdyosu hala duruyor. Seramikler. Heykeller.
Bu folk art ı resme yansıtarak kendi tarzını yaratıyor.

Paintings like ancient russian bent on a terrible revenge
Demon figürüne kafayı takıyor. A broodng figure as Russia pndering over who are we quo vadis?
Last demon painting
Gold represents ortho church
Figurative painting bordering on abstraction
O da pek çok çağdaşı sanatçı gibi lunatic asyluma kapatıldı.
Marx accumulation of capital’ı das capital de to original sin e benzetiyordu. Mitik, dark rus düşünürlerine yakın gedi.



















1894. Nikola 2 took to the throne. Demokrasi umurunda değil.
Çar Faberge egg siparişleri verdi. Self indulgent man. Luxury. Sanatçılar cesaretleniyor. Parasını çardan alanlar bile isyankar işler yapıyor.

Babası Alexander 3 için yapılan heykel, benzer Petro heykelinin (heroic bronze horseman) parodisi gibi. Obez bir at var. Ruslar hipoptam diyor :)
Heykeli yapan sonra Fransaya kaçıyor. “I wanted to depict one animal on top of another” der.






























Artık Imperial Petersburg müze gibi bir yer haline gelmiş. Moskva yükselişte.
Natalya Gonçarova
Vasili Kandinsky turned moskva into a tapestry of color
Disorientating painting
Among first abstract paintings
“Vrubel’s kaleidoscope has become Kandinsky’s vortex. A kind of whirlpool where the last vestiges of representation float free”
He was also a mystic. Great epoch of spiritualism geldiğine inanıyor





















Kazimir Malyevich
Bolşevik devrimine doğru
He was a revolutionary
Black Square resmiyle alay ederler. Aklını kaçırdı derler.
His response: “I’m glad I’m not like u.  I can go further and further into the wilderness. Because its only there that transformation will happen. My black square is a bare and frameless icon for our times. Arise comrades! And free urselves from the tyranny of objects!”
Black square sergilenirken Lenin İsviçre'de çarı devirme planları yapıyor














Bu içerik Kuzey Kalesi tarafından hazırlanmıştır.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...