10 Haziran 2017 Cumartesi

Korku Filmleri Tarihi 1/3 - BBC Belgeseli


A History of Horror with Mark Gatiss (1/3) (2010)
BBC'den 3 bölümlük bir korku sineması tarihi. Seyrettikten sonra korku filmlerinin evrimi üzerine kabaca bir fikir sahibi olabiliyorsunuz. Konuya ilgisi olanların mutlaka farklı bir şeyler bulabileceği zengin içerikli bir yolculuk.İlk bölüm Lon Chaney, Bela Lugosi ve Boris Karloff ağırlıklı.

Bölüm 2          Bölüm 3


















NOTLAR
Three greatest eras of horror films
1925 Phantom of the Opera ile başlayan ilk dönem
Phantom – Lon Chaney (The godfather of horror actors) – Mary Philbin
Carla Laemmle – niece of the founder of the universal studios. Filmde de küçük bir rolü var (Phantom)




Mary Philbin


Lon Chaney - Phantom of the Opera
Lon Chaney sonrasında Notre Dame ve London after Midnight’da oynar. Self-taught makeup skills. Travelling vaudeville and theatre actor olduğu için makyajı biliyor.

Lon Chaney - Notre Dame

Lon Chaney - London after Midnight

LA Natural History Museum’da Lon Chaney makeup kit saklanıyor.
Phantom of the opera’da iple burnunun ucunu yukarı kaldırarak burunsuzluk efekti yaratıyor.
Kendi yüzünün maskesini yapmış. Makyaj tekniklerini de denermiş üstünde.

Lon Chaney



Makyaj Çantası







Universal founder Carl Lammle was not a fan of horror. Phantom başarılı olunca oğlu Carl Laemmle jr ikna etmiş yenileri için. Fakat 1929’da Wall Street crash. Great Depression. Kısıntılar. Jr Dracula hikayesinin peşinde. O sıralar Britler tiyatro oyununu başarıyla sergiliyor. Sesli çekilen ilk korku filmi Dracula oldu sonunda. Açılışta Carla Laemmle var yine. Okuyan gözlüklü kız. Arabanın içinde. Tiyatro yonunun senaryosuna dayanıyor. Broadway’de de Macar Bela (Beyla) 
Lugosi ile başarılı oldu. Macaristanda tiyatrocuymuş zaten.
Dracula’ya ilk modern korku filmi denilebilir. Sesli. Gişede başarılı.



Okuyan kız Carla Laemmle



Bela Lugosi






Frankenstein mezarlıkta başlar.
Tabut çıkarıyorlar.
Universal Frankenstain’ı Lugosi’nin oynamasını istemiş. Hatta çekim öncesi promosyonları onunla yapmış. Creative differences souncu Lugosi ayrılıyor. İngiliz yönetmen James Whale. Universal kantinindeyken birini görüyor. İlgisini çekiyor. Bu kişi de kendisi gibi expat Brit. Indian blood var ailesinde. Esmer. 20 yılı aşkın süre tiyatrolarda çalışıp filmlerde küçük roller aldıktan sonra büyük bir rol kapma ümidi yok gibi. Sahne ismi Boris Karloff. Frankenstein 81.filmi aslında.



James Whale

                                                                       Boris Karloff


Kızı


Boris Karloff



                                                   (solda) Jack Pierce ve Boris Karloff






Jack Pierce – Universal’s head of makeup. 2 hafta çalışmış Karloff'la. Öncesinde 6 ayda düşünmüş. Boynundaki metal çıkıntılar elektrod olarak düşünülmüş. Reanimasyon için.
Gençken okulda önyargılarla boğuşmuş çok. Esmer.

Malibu Lake’de korku sinemasının ilk tartışmalı sahnesi çekilir. Çocuğu göle atıp öldürüşü. 1931 yılında büyük tepkiler almış. Little Maria. Yasaklanmış bazı eyaletlerde ve Britain’da. Kesilmiş o sahne. Gişede başarılı.

Twin pillars of horror: Lugosi and Karloff
Korku filmlerinin başarısını gören diğer yapım şirketleri de bu türe giriyor.


soldan sağa, Bela Lugosi ve Boris Karloff

Paramount 1931’de Jeckyl Hyde’ı çeker. Fredric March. Seyirci ayna karşısında dönüşümü görüyor. Önemli bir sahne. Filtre kullanımıyla yapılabiliyor. Oscar alıyor Fredric 1932’de.
Warner Bros o sıralar gritty gangster filmleriyle meşhur. Ama onlar da korkuya el atıyor.


Mystery of the Wax Museum (1933) (Lionel Atwill, Fay Wray)
Bir sculptor cesetleri kaçırıp balmumuyla kaplayarak, embalming in wax, müzesinde sergiliyor.  







James Whale ilk korku sineması auteur yönetmeni sayılıyor. Universal onun sayesinde korku filmlerinde öncü.

James Whale
The Old Dark House (1932). Lost strangers stumble upon a dark place. Bu alt-türün ilk örneği. The brutal butler was played by Boris Karloff. The lady was played by Gloria Stuart. James Whale (işçi sınıfı bir ailenin çocuğu) prodüksiyonda her şeyle ilgilenen titiz bir yönetmen. Kara mizah kullanımını seviyor. Dark Humor.



Gloria Stuart




James Whale


Bride of Frankenstein
1935’de universal tüm kontrolü ona verince Frankenstein’a devam filmi çekiyor David Whale. Aklında bambaşka bir film çıkartmak var.
Brutal society konusunu işliyor. Whale bu filmde ne Frankenstein ve monster ağırlıklı iken
burada Pretorius (Ernest Thesiger) önemli bir figür, Whale’in İngiltere’deki tiyatro günlerinden arkadaşı. Bride’ın makeup, Nefertiti’den inspired. Bride of Franky Whale’in son korku filmi oluyor. 1930ların başında sansür yok. Bazı filmler gothic’ten sadizme kayıyor






Pretorius


James Whale ve Pretorius


Colin Clive as Dr Frankenstein

Elsa Lanchester


Mad House
Island of Lost Souls Charles Laughton adada hayvanalla insanları birleştirip yeni canlılar yapıyor.
Black Cat – Bela Lugosi ve Boris Karloff



Island of Lost Souls

Black Cat
Freaks (1932) – Saga of sexual manipulation and revenge set in a travelling sight ? show. Actual carnival people were included. Tod Browning yaptı. Dracula’nın da yönetmeniydi. Hepsi gerçek insanlardı. Jack Pierce makyajı değildi ekrandaki yüzler. Gerçekti hepsi.

Scott Fitzgerald MGM stüdyoları kantinine girdiğinde yemek yiyen bir siyam ikizi görür ve dışarı çıkıp kusar. Karnaval insanları genelde iyi gösterilir. Cücenin parasına konmak için güzel kadın onu öldürünce karnaval insanları intikam alır. Filmde iyi gösterilen karakterler birden katile dönüşür. Çıktıktan 1 ay sonra geri çekildi. Korku filmlerine karşı protestolar başladı. Film şirketleri biraz soğuyor. Universal “double bill” olarak (iki film birden yani - true romance'de triple bill vardı mesela, 3 film birden) Frankenstein ve Dracula’yı bu duraklama döneminde tekrar gösterime soktu. Büyük ilgi gördü.

Tod Browning






1930’ların sonunda ikinci korku filmleri dalgası. Universal üçüncü Franky filmi Son of Frankenstein’ı çeker. Bu sefer family-friendly swashbuckling bir yaklaşım. Dört yaşındaki oğul rolünü Donnie Dunnagan oynuyor. Sonradan Disney’in animasyonu Bambie’nin de sesi olmuş. Müthiş kadro. Karloff’un tanışınca ilk yaptığı dondurma almak. Bela Lugosi, body-snatching Igor rolünde.

Bela Lugosi’nin o dönem ekonomisi kötü. Stüdyo bunu öğrenince ucuza çalışmayı deniyor ama Basil Rathbone ve Karloff stüdyoya karşı onu koruyor. Doğru dürüst bir para almasını sağlıyorlar.  
Sonunda Franky sülfür çukuruna düşürülüyor. Terminator ve Alien 3 finaline benziyor.
Karloff’un son Franky’si. "En iyi arkadaşım Franky’di" dermiş bazen. "Anlatılabilecek hikayeleri anlattık bundan sonrası ucuzlatmak olurdu" diye düşünüyor kızına göre. "Arkadaşımı böyle bir kalitesizliğe alet edemezdim demiş". İnce bir düşünce.

Double Bill Gösterim - İki Film Birden







Donni Dunagan



Bela Lugosi





                              soldan sağa, Basit Rathbone, Boris Karloff ve Bela Lugosi





1940’larda sequellar coşmuş. Son of Franky kalitesi universalın yeni filmlerinde yok.
Mummy ve Wolfman de bu dönem filmleri. Lon Chaney’in oğlu uynamış şkşsşnde de.   
RKO stüdyosu Universal’ın para basan canavarlarına öykünüyor. Marvel DC gibi sanki. Para yapmak için sensational horror films çıkardı. 1942’de RKO Horror Unit’in başındaki Val Lewton. Bütçeler çok düşük. Önce ilgi çekecek bir isim bulun, sonra buna senaryo yazın şeklinde bir yaklaşımı var büyük patronlarının. Bu dar hareket alanında Lewton yaratcılık sergileyebildi. İlk filmi Cat Woman. Pantere dönüşen bir kadın var. Korku sinemasında "less could be more" olduğunu keşfetti. Düşük bütçeyi avantaja çevirmeye çalıştı. Monster didnt have to be seen, just suggested. Korkudan çok gerilime yönelim. Slow build up followerd by a sudden but unthreatening jolt has become known as a “Lewton bus”. Hala çok kullanılan bir teknik.








Val Lewton





"Lewton Bus"




                                                                     Boris Karloff

Bela Lugosi

John Carpenter overrated buluyor Lewton’ı. Jurassic parkı o yapsaydı hiçbir şey göremezdik diyor mesela. Bir şey göstermeden gerilim yaratmayı sevmiyormuş kendisi. Pek katılmıyorum.

Lewton Karloff’a iyi roller verdi. Body Snatchers mesela. Yine Bela Lugosi de var ama ikincil bir rolde. 3 tane pul çıkarılmış Karloff için. Ender bir başarı.







Boris Karloff




Bela Lugosi Dracula karakterini ya da benzerini canlandırmamış Ama parasal sebeplerle bir Abbott ve Costello filminde 1948’de yine Dracula olmuş. Monster comedy.
1951’de Brit’e çağrıldı to revive a Dracula stage play. Önce kırsalda oyunun kendisini ispatlaması lazım. Ancak sonra West End’de sahnelenecek.

Tur sırasında salonda kıkırtılar duyuluyor bazen. Eskisi kadar korkutmuyor. Rol arkadaşına "Dracula benim için Hamlet gibi" diyor. Sonuçta regional theatre’In ötesine geçemiyor oyun. İstediği comeback olmuyor. 5 sene sonra vefat ediyor. Dracula pelerini giydirilerek gömülüyor.
1950lerin başında horror cinema 2 decade sonra ölü. 
But of course its just when u think the monster is dead, it comes back. Stronger.  



Bela Lugosi (Abbott ve Costello filmi)





KARIŞIK RESİMLER






Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...